Artykuły

Złoto Inków, czyli amarantus i quinoa

Posted at 8 lutego 2013 | By : | Categories : Artykuły | Możliwość komentowania Złoto Inków, czyli amarantus i quinoa została wyłączona

         

           Amarantus inaczej zwany Szarłatem Pospolitym i Quinoa czyli Komosa Ryżowa to jeszcze stosunkowo mało popularne i mało przez nas poznane rośliny. Nazywane są często zbożami XXI wieku, co jest jednak pewnym uogólnieniem, ponieważ znane były już Majom, Aztekom i Inkom oraz innym rdzennym mieszkańcom Ameryki, gdzie to uznawane były za najważniejsze z roślin uprawnych. Dziś Amarantus i Komosa Ryżowa ponownie stają się coraz bardziej znane ze względu na swoje walory zdrowotne i odżywcze są produktami coraz częściej wybieranymi przez dbających o zdrowie i świadomych ich właściwości konsumentów.

     AMARANTUS  jest dzisiaj rośliną rozpowszechnioną w Afryce i nie tylko. To bogactwo lizyny i innych kwasów tłuszczowych, głównie są to kwasy nienasycone, w tym kwas linolowy (40-50%) i oleinowy (15-30%). Kwasy tłuszczowe te należą do niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, co oznacza, że nie są one syntetyzowane przez nasz organizm i muszą być dostarczane wraz z dietą, kwasów tych często na próżno szukać w innych zbożach.

Oto pięć powodów do tego, by nazwać amarantus zbożem przyszłości:

  •   jest łatwy w uprawie
  •   produkuje sporo nasion używanych jako zboże
  •  jest rośliną łatwo adaptującą się do zmian klimatycznych
  •  dostarcza białka wysokiej jakości
  •   nie wymaga długiego gotowania

Amarantus w swoim składzie zawiera:

  •   więcej wapnia niż mleko!
  •   więcej żelaza niż szpinak!
  •   więcej magnezu niż czekolada!
  •   więcej błonnika niż owies!
  •   więcej nienasyconych kwasów tłuszczowych niż inne zboża!
  •   Jego białko jest bardziej wartościowe niż sojowe!
  •   skrobia bardziej lekkostrawną niż kukurydziana!
  •   poza tym znajdują się jeszcze: cynk, potas i fosfor!

Dodatkowo amarantus zawiera skwalen (402mg/100 nasion) – substancje antyoksydacyjną opóźniającą procesy starzenia organizmu ( co powinno w dużej mierze zainteresować przede wszystkim nas kobiety 🙂 ) oraz obniżającą ryzyko wystąpienia nowotworów. Związek ten bierze udział w syntezie hormonów płciowych, kwasów żółciowych i prowitaminy D, a dodatkowo ma wpływ na regulacje poziomu cholesterolu. Skwalen wykazuje także działanie detoksykacyjne – ważne przy utrzymywaniu prawidłowej masy ciała.

          Amarantus co ważne nie zawiera w swoim składzie glutenu, dzięki czemu mogą go spożywać chorzy na celiakię. Roślina ta szczególnie polecana jest osobom uprawiającym wyczynowo sport lub wykonującym ciężką, fizyczną pracę. Nie obciąża on bowiem przewodu pokarmowego ale ma za to wysoką wartość odżywczą i energetyczną.

Jak zatem przyrządzać na co dzień amarantus?

Należy gotować go jak ryż, ale na jedną porcję amarantusa należy użyć trzy porcje wody. W sprzedaży dostępna jest również mąka z amarantusa: podczas jej używania należy zamienić 15-25% mąki w danym przepisie na mąkę z amarantusa.

Skład ziarna AMARANTUSA:

Wartość odżywcza w 100 g produktu

wartość energetyczna

1754kJ (417 kcal)

białko

18 g

węglowodany

63 g

w tym cukry

0,4 g

tłuszcz

8 g

w tym kwasy nasycone

3 g

błonnik

14 g

sód

0,02 g

 

          Quinoa  pod względem zawartości składników odżywczych nie ma sobie równych wśród innych zbóż – biję konkurencję na głowę! Odznaczająca się zawartością białka rzędu 13-22% roślina może być jak najbardziej określona mianem jednego z najbardziej wysokobiałkowych pseudozbóż! Doskonała kompozycja aminokwasów pokrywa się z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Ponadto niezwykle wysoka zawartość lizyny, która nie występuje w innych roślinach lub jest obecna tylko w śladowych ilościach, sprawia że quinoa jest rośliną o prawdziwie niezwykłych właściwościach.

Quinoa to nie lada skarbnica witamin, minerałów i pierwiastków śladowych, zawiera bowiem: wapń, fosfor, żelazo, potas, sód, magnez, miedź, mangan, chlor, kwas krzemowy, cynk, siarkę, kobalt oraz witaminy z grupy B min. B1, B2, oraz witaminę C i prowitaminę A.

 

 

Jak zatem przyrządzać na co dzień quinoa?

Ziarna quinoa przyrządza się w taki sam sposób jak ryż . Różnica polega jedynie na znacznie krótszym czasie gotowania. Quinoa może być stosowana na co dzień w naszej kuchni jako zamiennik ziemniaków, kaszy, makaronów czy ryżu. Wspaniale nadaję się do zup, zapiekanek na słodko i słono – co sama wypróbowałam nie raz 🙂

 

Należy jednak pamiętać, iż nasiona quinoa zawierają w swoim składzie saponiny – są to naturalne gorzkie glikozydy, wykazujące działanie rozrzedzające krew – przeciwkrzepliwe,  które wykazują działanie antybakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybiczne. Związki te także pobudzają wydzielanie soków trawiennych oraz proces trawienia tłuszczów. W nadmiarze jednak są one toksyczne,  dlatego przed jej spożyciem należy dokładnie umyć ziarenka quinoa. Na rynku dostępne są już jednak odmiany o obniżonej zawartości glikozydów. Jest to na tyle istotna informacja, że z uwagi na wspomniane saponiny quinoa nie może być podawana niemowlętom i małym dzieciom.

Poniżej przedstawiam tabelę przedstawiającą poszczególne składniki mineralne w 100 gramach amaratusa, quinoi i pszenicy.

 

AMARANTUS

QUINOA

PSZENICA

Wapń

248

200

38,36

Magnez

301

310

128

Żelazo

6,4

8,2

3,31

Miedź

1,6

0,87

0,46

Cynk

3,1

8,7

2,7

Fosfor

648

470

341

Potas

546

1040

381

 

Źródło tabelki : http://zdrowy-talerz.pl

Dodatkowo chciałabym pokazać kilka wypróbowanych przeze mnie przepisów z tymi niesamowitymi roślinami, mam nadzieję że i WAM przypadną do gustu, oraz że dopiszecie również WASZE propozycje z ich udziałem:

1.      OMLET Z AMARANTUSEM I SZPINAKIEMAutor: antoshkowesmaczki.blogspot.com

Składniki:

  •   1 jajko
  •   1 łyżka stołowa mąki orkiszowej lub pszennej razowej
  •   4 łyżki stołowe mleka zbożowego albo po prostu woda
  •   2 czubate łyżki amarantusa ekspandowanego
  •   duża garść liści szpinaku ( lub pomidory, fasola, kukurydza i inne )
  •   szczypta soli
  •   dobry olej
  •   mały ząbek czosnku – opcjonalnie

Rozgrzewamy na patelni olej i wrzucamy posiekany czosnek i opłukane liście szpinaku. Możemy delikatnie posolić ale nie jest to konieczne. Dusimy na patelni mieszając najwyżej 5 min. Przekładamy na deskę i drobno siekamy. Ubijamy białko na sztywno ze szczyptą soli , dodajemy mąkę, mleko oraz kilka kropel oleju. Mieszamy delikatnie i wylewamy na mocno rozgrzaną patelnie z nieprzywierającym dnem, amarantus dodajemy na samym końcu tuż przed wylaniem na patelnię. Farsz nakładamy na omlet kiedy dno już się zetnie. Omlet składamy, trzymamy na zmniejszonym ogniu 1-2 min. SMACZENEGO.

2.      SAŁATKA ZIEMNIACZANA Z AMARANTUSEM AUTOR: http://www.kuchnia-kuchnia.pl/

Składniki:

  •    80 dag ziemniaków
  •   1 cebula
  •  2 ogórki małosolne
  •   4 łyżki amarantusa ekspandowanego
  •   2 łyżki oliwy tłoczonej na zimno
  •   1 łyżka musztardy
  •   3 łyżki soku z cytryny
  •   przyprawy: sól, pieprz, oregano.

Wykonanie:

Ziemniaki ugotować w łupinach. Cebulę drobno pokroić w kostkę i wymieszać z musztardą, sokiem z cytryny, solą, pieprzem, ziołami i amarantusem. Ziemniaki po ostudzeniu pokroić w plastry i wymieszać z tak przygotowanym sosem dodając oliwy. Dodać też pokrojone w kostkę ogórki. Podawać w salaterce udekorowane natką z pietruszki i plastrem cytryny.

3.      AMARANTUS Z WARZYWAMI AUTOR: http://www.kuchnia-kuchnia.pl/

Składniki:

  •   20 dag nasion amarantusa
  •   ¾ litra wody
  •   2 łyżki oliwy
  •   3 marchewki
  •   2 pory
  •   Seler
  •   Pietruszka
  •   strąk papryki
  •   3 ziemniaki
  •  przyprawy: sól, pieprz, tymianek.

Wykonanie:

Nasiona amarantusa zagotować w potrójnej ilości wody i gotować przez około 15 minut. Warzywa oczyścić i pokroić w kostkę. Na głębokiej patelni rozgrzać oliwę i wrzucać kolejno pokrojone w drobną kostkę ziemniaki, marchewkę, pietruszkę, selera, pory, paprykę. Obsmażyć. Zalać wodą i dusić pod przykryciem około 25 minut. Pod koniec duszenia wymieszać z ugotowanym amarantusem. Dusić jeszcze dodając przypraw około 10 minut.